دسته‌بندی گیاهان بر اساس نیاز نوری

در این مقاله با مفهوم LED و نحوه عملکرد آن آشنا می‌شویم و تفاوت LEDهای معمولی با LEDهای مخصوص رشد گیاه را بررسی می‌کنیم. همچنین نقش طیف‌های مختلف نور، از جمله نور آبی، قرمز و فول اسپکتروم، در فتوسنتز و رشد گیاه توضیح داده می‌شود. در ادامه با مفاهیمی مانند PPFD، PPF، توان LED، انواع چیپ‌های 2835، 3030 و 5730، لنز، هیت‌سینک و درایور آشنا می‌شویم و نکات مهم انتخاب LED مناسب برای ساخت یا خرید چراغ رشد گیاه را بررسی می‌کنیم.

گیاهان نورپسند (آفتاب‌دوست) گیاهانی هستند که برای رشد به میزان زیادی نور مستقیم یا غیرمستقیم نیاز دارند. این گیاهان معمولاً در طبیعت در مناطق باز، بدون سایه یا با نور فیلترشده رشد می‌کنند. در ادامه لیستی از گیاهان نورپسند آورده شده است:

گیاهانی که نیاز نوری متوسط دارند، گیاهانی هستند که نه نور مستقیم شدید و طولانی‌مدت را تحمل می‌کنند و نه در سایه‌های عمیق رشد خوبی دارند. این گیاهان معمولاً در محیط‌هایی با نور فیلترشده، غیرمستقیم یا نیم‌سایه بهترین رشد را دارند.لیست کاملی از این نوع گیاهان در زیر آورده شده اند .

گیاهان سایه‌دوست گونه‌هایی هستند که در نور کم یا سایه رشد می‌کنند و معمولاً زیر سایه درختان بزرگ، داخل جنگل‌ها یا محیط‌های کم‌نور زندگی می‌کنند. در ادامه لیستی از این نوع گیاهان آورده شده است.

برای پرورش گیاهان، انتخاب سیستم نوری مناسب نقش بسیار مهمی در رشد، گل‌دهی و باردهی آن‌ها دارد. انواع گیاهان به نورهای مختلفی نیاز دارند که در ادامه بررسی خواهیم کرد.

بله، در بیشتر موارد، LED فول اسپکتروم می‌تونه به‌تنهایی نیاز نوری گیاه رو تأمین کنه.اما میزان کارایی اون بستگی به چند عامل داره:

«فول اسپکتروم» فقط یک رنگ خاص (مثلاً سفید یا صورتی) نیست، بلکه ترکیبی از چند طول موج اصلی است که کنار هم طیفی شبیه نور خورشید می‌سازند — دقیق‌ترش رو پایین برات آوردم .👇🌈 تعریف ساده فول اسپکترومLED فول اسپکتروم (Full Spectrum LED) یعنی منبع نوری که تمام طول موج‌های مؤثر در فتوسنتز گیاه (PAR = 400 تا 700 نانومتر) را تا حد ممکن پوشش دهد.در واقع ترکیبی از نورهای بنفش، آبی، سبز، زرد، قرمز و گاهی IR (مادون قرمز) است.

مقدار PPFD (Photosynthetic Photon Flux Density) یا «چگالی شار فوتونی فتوسنتزی» که بر حسب μmol/m²/s اندازه‌گیری می‌شود، بسته به نوع گیاه و نیاز نوری آن متفاوت است.برای محاسبه دقیق PPFD محصولات ، باید شار فوتونی کل (PPF) یا مشخصات دقیق LEDها و زاویه لنز را داشته باشیم. در آن صورت می‌توان PPFD را در فاصله‌های مختلف (20، 30، 40، 50 و 60 سانتی‌متر) به‌طور تقریبی محاسبه کرد.

اگر هدف فقط زنده نگه داشتن گیاهان کم‌نور باشد، یک لامپ سفید 6500 کلوین یا CRI بالا می‌تواند تا حدی مؤثر باشد. اما اگر هدف رشد سریع، تولید برگ بیشتر، گلدهی، میوه‌دهی و دستیابی به PPFD مناسب باشد، لامپ‌های رشد گیاه فول اسپکتروم یا ترکیب‌شده از آبی 450 نانومتر، قرمز 660 نانومتر، سفید 3500K و سفید 6500K بازدهی بسیار بالاتری نسبت به لامپ‌های معمولی خواهند داشت.