شدت نور گیاهان
شدت نور مناسب گیاه را می‌توان با اندازه‌گیری PPFD در محل برگ‌ها بررسی کرد. دستگاه کوانتوم یا سنسور PPFD، مقدار فوتون‌های فتوسنتزی رسیده به سطح را اندازه می‌گیرد. با محاسبه DLI از روی PPFD و مدت روشنایی، می‌توان نور روزانه را با نیاز گیاه مقایسه کرد. اندازه‌گیری در چند نقطه، بررسی نور طبیعی و تنظیم مجدد چراغ پس از هر تغییر، به تأمین نور مناسب و یکنواخت کمک می‌کند.
واژه DLI (Daily Light Integral) یا مجموع نور روزانه، مقدار فوتون‌های فتوسنتزی رسیده به یک مترمربع در طول شبانه‌روز را نشان می‌دهد. این شاخص از شدت نور و مدت روشنایی محاسبه می‌شود و به تعیین نور موردنیاز گیاه و تنظیم چراغ رشد کمک می‌کند. برای محاسبه DLI در شرایط نور ثابت، PPFD را در ساعات روشنایی و ضریب ۰٫۰۰۳۶ ضرب کنید. مقدار مناسب DLI به گونه گیاهی، مرحله رشد و شرایط محیط بستگی دارد.
نیاز نوری گیاهان با توجه به گونه، مرحله رشد و شرایط پرورش متفاوت است. در این راهنما با مفاهیم PPFD، PPF و DLI، مقدار نور موردنیاز گیاهان آپارتمانی، گل‌های زینتی، نهال‌ها، سبزی‌ها، درختان و محصولات هیدروپونیک آشنا می‌شوید. همچنین روش تعیین ساعات نوردهی، فاصله چراغ از برگ‌ها، محاسبه نور روزانه و انتخاب چراغ رشد مناسب توضیح داده شده است.
چگالی شار فوتونی فتوسنتزی یا PPFD ( Photosynthetic Photon Flux Density )
یکی از مهم‌ترین معیارها برای سنجش مقدار نور فتوسنتزی است که واقعاً به سطح گیاه می‌رسد. برخلاف وات، لومن و لوکس، PPFD از دیدگاه نیاز نوری گیاه اطلاعات کاربردی‌تری ارائه می‌کند. در این مقاله با مفهوم PPFD، تفاوت آن با PAR و PPF، ارتباط آن با DLI، تأثیر فاصله چراغ، شدت نور مناسب و نحوه انتخاب چراغ رشد LED آشنا می‌شوید.
نور یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رشد و سلامت گیاهان است و نقش اساسی در فرایند فتوسنتز دارد. شدت نور، طول موج یا رنگ نور، مدت زمان تابش و فاصله منبع نور از گیاه، همگی بر میزان و کیفیت رشد تأثیرگذار هستند. کمبود نور می‌تواند موجب رشد ضعیف، کشیدگی ساقه، کاهش کلروفیل و افت گلدهی شود؛ در مقابل، نور بیش از حد نیز ممکن است به بافت برگ‌ها آسیب برساند. در این مقاله، نقش نور در فتوسنتز، تأثیر طیف‌های مختلف نور بر رشد گیاه و اهمیت استفاده از لامپ‌های رشد گیاه در محیط‌های indoor و گلخانه‌ای بررسی می‌شود.
بهترین لامپ رشد گیاه باید بر اساس نوع گیاه، مساحت پوشش، فاصله نصب و شدت نور انتخاب شود. لامپ‌های LED فول‌اسپکتروم به دلیل مصرف کم، طول عمر بالا و تأمین طیف مناسب، گزینه‌ای کاربردی برای خانه و گلخانه هستند. مدل E27 برای گلدان‌ها، وال‌واشر برای قفسه‌ها و پروژکتور برای گیاهان بزرگ و فضاهای وسیع مناسب‌تر است.
اگر می‌خواهید گیاهان خود را در فضای داخلی، گلخانه یا محیطی با نور طبیعی کم پرورش دهید، انتخاب لامپ رشد گیاه مناسب یکی از مهم‌ترین تصمیم‌هایی است که کیفیت رشد، گلدهی و باردهی گیاه را تعیین می‌کند. در این مقاله از پارس پرتو، با اصول انتخاب لامپ رشد گیاه بر اساس نوع گیاه، مرحله‌ی رشد و شرایط محیطی آشنا می‌شوید.